مقدمه
چرم مصنوعی (Synthetic Leather) یا همان فوم، مادهای است که برای شبیهسازی ظاهر و بافت چرم طبیعی ساخته میشود. این نوع چرم از پلیوینیل کلراید (PVC) یا پلیاورتان (PU) تولید میشود و به دلیل قیمت کمتر و سهولت تولید، در صنایع پوشاک، مبلمان، کیف و کفش کاربرد گستردهای دارد. با این حال، چرم مصنوعی دارای معایب متعددی است که در ادامه بهصورت دقیق بررسی میشود.
۱. دوام و عمر کوتاهتر
یکی از بزرگترین معایب چرم مصنوعی، دوام کمتر آن نسبت به چرم طبیعی است.
- با گذر زمان، سطح چرم مصنوعی معمولاً پوستهپوسته، ترکخورده یا پوسته میشود.
- در دمای بالا و رطوبت زیاد، مقاومت کمتری داشته و زودتر فرسوده میشود.
- تماس مداوم با نور مستقیم خورشید میتواند باعث تغییر رنگ و خشک شدن ساختار آن شود.
۲. نبود تنفسپذیری
چرم طبیعی دارای منافذ ریزی است که امکان عبور هوا و بخار آب را فراهم میکند، اما چرم مصنوعی این ویژگی را ندارد.
- این موضوع باعث میشود پوشاک و کفش ساختهشده از چرم مصنوعی احساس گرما و تعریق بیشتری ایجاد کنند.
- برای افرادی که ساعات طولانی این محصولات را استفاده میکنند (مانند کفش یا صندلی خودرو)، این مورد میتواند بسیار آزاردهنده باشد.
۳. آسیب به محیط زیست
از دیدگاه زیستمحیطی، چرم مصنوعی یکی از پرچالشترین مواد مصنوعی است.
- تولید آن معمولاً نیازمند مواد شیمیایی سمی، نفت خام و فرایندهای غیرقابل بازیافت است.
- تجزیه طبیعی چرم مصنوعی در طبیعت ممکن است صدها سال طول بکشد.
- سوختن ضایعات آن نیز سبب انتشار گازهای سمی مانند دیوکسین میشود.
۴. کیفیت پایینتر از نظر لمس و ظاهر
هرچند پیشرفت فناوری تولید باعث شباهت زیاد ظاهری چرم مصنوعی به نوع طبیعی شده است، اما:
- نرمی، گرمی و بافت طبیعی چرم اصلی را ندارد.
- هنگام لمس یا بو کردن آن، معمولاً حس پلاستیکی و بوی شیمیایی واضحی دارد.
- در محصولات لوکس، این تفاوت بهراحتی قابل تشخیص است.
۵. ترمیمناپذیری
برخلاف چرم طبیعی که با واکس، روغن یا پولیش قابلیت ترمیم و احیا دارد، چرم مصنوعی پس از آسیب دیدن معمولاً غیرقابل تعمیر است.
- خراش، پارگی یا پوسته شدن سطح آن بهسختی قابل اصلاح است.
- در بسیاری از موارد، تنها راه، تعویض کامل قطعه یا محصول خواهد بود.
۶. حساسیت پوستی و بوی نامطبوع
برخی از انواع ارزانقیمت چرم مصنوعی حاوی مواد شیمیایی مانند فتالات یا رنگهای آلرژزا هستند.
- این ترکیبات ممکن است باعث تحریک پوست یا بوی زننده و ماندگار شوند.
- هنگام تازه خریدن محصولات چرم مصنوعی، انتشار بوی پلاستیکی شدید بسیار رایج است.
نتیجهگیری
در مجموع، چرم مصنوعی اگرچه گزینهای اقتصادی و ظاهراً سازگارتر از نظر قیمت محسوب میشود، اما از نظر دوام، راحتی، سلامت و محیط زیست دارای معایب جدی است. برای مصارف کوتاهمدت یا تزئینی شاید انتخاب مناسبی باشد، اما در کاربردهای حرفهای یا بلندمدت، چرم طبیعی همچنان برتری محسوسی دارد.